Vietnam Justice là site tiếng Anh trong hệ VN2H, giải thích hệ thống pháp lý và tư pháp Việt Nam cho người nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài khi có việc: kiện tụng, trọng tài, thuê luật sư, công chứng và hợp pháp hoá giấy tờ, tranh chấp lao động, bị phạt hay bị giữ, thừa kế và hôn nhân có yếu tố nước ngoài, bảo vệ nhãn hiệu. Bài viết trên site dùng tiếng Anh đơn giản, trả lời thẳng câu hỏi ở mấy câu đầu rồi mới giải thích.
Bài này viết bằng tiếng Việt cho người đọc Việt Nam: bạn có đối tác, sếp, đồng nghiệp hay người thân là người nước ngoài và muốn giới thiệu cho họ một nguồn đọc đáng tin trước khi gặp luật sư. Dưới đây là những gì Vietnam Justice (vietnamjustice.com) có, những câu hỏi lớn họ hay hỏi kèm câu trả lời ngắn, và nên chỉ họ mở danh mục nào.
Vietnam Justice viết cho ai và khác gì site tiếng Việt
Người nước ngoài làm ăn, sinh sống ở Việt Nam thường mang theo hình dung từ hệ thống pháp luật nước họ. Người quen với hệ thống thông luật kỳ vọng án lệ có sức nặng như ở nước họ, hay nghĩ một hợp đồng chỉ bằng tiếng Anh là đủ; người khác lẫn lộn công chứng với chứng thực, hoặc tưởng bản án nước ngoài tự động có hiệu lực ở Việt Nam. Những hiểu lầm đó dẫn tới quyết định sai ngay từ khi ký hợp đồng.
Vietnam Justice viết cho expat, nhà đầu tư và giám đốc nước ngoài, công ty nước ngoài làm ăn với đối tác Việt, và luật sư nước ngoài cần bức tranh hệ thống Việt Nam. Nhiều đề tài trùng với các site tiếng Việt trong hệ, như khởi kiện, khiếu nại, thừa kế, nhưng được viết lại cho người đọc khác: giải thích cả những điều người Việt coi là hiển nhiên, dùng tên địa danh không dấu, và luôn chỉ ra chỗ cần phiên dịch, cần hợp pháp hoá giấy tờ.
Site bám sự thật năm 2025: toà án được tổ chức lại gồm Toà án nhân dân tối cao, toà án cấp tỉnh và toà án khu vực; chính quyền địa phương hai cấp từ 1/7/2025 với 34 tỉnh, thành. Mỗi bài nêu khi nào cần luật sư được cấp phép tại Việt Nam.
Những câu hỏi lớn người nước ngoài hay hỏi
Kiện một công ty Việt Nam thế nào? Nộp đơn khởi kiện tại toà án có thẩm quyền, thường theo nơi bị đơn có trụ sở, kèm tài liệu chứng cứ đã dịch sang tiếng Việt và hợp pháp hoá khi cần. Toà làm việc bằng tiếng Việt; đương sự nước ngoài có quyền dùng phiên dịch. Nếu hợp đồng có điều khoản trọng tài hợp lệ, toà thường sẽ không thụ lý.
Nên chọn trọng tài hay toà án? Trọng tài thương mại cho phép chọn trọng tài viên, ngôn ngữ, giữ kín nội dung và phán quyết là chung thẩm; toà án có hai cấp xét xử và xét xử công khai. Lựa chọn phải ghi rõ trong hợp đồng trước khi tranh chấp xảy ra.
Phán quyết trọng tài nước ngoài có thi hành được ở Việt Nam không? Việt Nam là thành viên Công ước New York năm 1958, nên phán quyết của trọng tài nước ngoài có thể được toà án Việt Nam công nhận và cho thi hành, trừ những trường hợp bị từ chối theo luật. Phải qua thủ tục yêu cầu công nhận tại toà, không tự động có hiệu lực.
Bản án của toà nước ngoài thì sao? Được xem xét công nhận khi có điều ước tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và nước đó, hoặc trên nguyên tắc có đi có lại. Không có cơ sở đó thì bên thắng kiện ở nước ngoài thường phải khởi kiện lại tại Việt Nam.
Bị cảnh sát giữ thì có quyền gì? Người nước ngoài bị giữ có quyền được biết lý do, có phiên dịch, nhờ người bào chữa, và yêu cầu cơ quan đại diện của nước mình được thông báo. Nên giữ bình tĩnh, không ký văn bản mình không hiểu, và liên hệ đại sứ quán hoặc lãnh sự quán sớm.
Đòi nợ một đối tác Việt Nam thế nào? Dịch vụ đòi nợ thuê bị cấm kinh doanh từ ngày 1/1/2021. Con đường hợp pháp là thương lượng có văn bản, thư đòi nợ, hoà giải thương mại, rồi trọng tài hoặc toà án theo điều khoản hợp đồng.
Mười danh mục của Vietnam Justice
Tên danh mục trên site là tiếng Anh. Bảng dưới đặt tên tiếng Anh cạnh nội dung, để bạn biết nên gửi phần nào cho ai.
| Tên danh mục trên site | Nội dung | Hợp với ai |
|---|---|---|
| How Vietnam’s Legal System Works | Bức tranh chung: truyền thống luật thành văn, thứ bậc văn bản, toà án sau cải cách 2025 | Mọi người nước ngoài mới đến, luật sư nước ngoài |
| Courts & Lawsuits | Khởi kiện, thẩm quyền toà, đơn khởi kiện, phiên dịch, kháng cáo | Người sắp kiện hoặc bị kiện |
| Arbitration & Mediation | Điều khoản trọng tài, trung tâm trọng tài, công nhận phán quyết nước ngoài, hoà giải thương mại | Doanh nghiệp đàm phán hợp đồng |
| Lawyers & Legal Help | Luật sư khác chuyên viên tư vấn, công ty luật nước ngoài, thư mời dịch vụ, trợ giúp pháp lý | Người cần thuê luật sư lần đầu |
| Contracts, Debts & Business Disputes | Ngôn ngữ hợp đồng, luật áp dụng, cọc và phạt, đòi nợ hợp pháp | Giám đốc, người mua bán với đối tác Việt |
| Documents, Notarisation & Legalisation | Công chứng, chứng thực, bản dịch, hợp pháp hoá lãnh sự | Ai cần dùng giấy tờ qua biên giới |
| Employment & Labour Disputes | Hợp đồng, chấm dứt, lương chưa trả, hoà giải viên lao động | Người lao động và người sử dụng lao động nước ngoài |
| Your Rights: Fines, Police & Detention | Xử phạt hành chính, làm việc với cảnh sát, quyền khi bị giữ | Người đi du lịch, sinh sống ngắn hạn |
| Family, Marriage & Inheritance | Kết hôn với công dân Việt Nam, ly hôn, thừa kế | Gia đình có yếu tố nước ngoài |
| IP Enforcement & Consumer Complaints | Bảo vệ nhãn hiệu, hàng giả, khiếu nại người tiêu dùng | Chủ thương hiệu, khách hàng nước ngoài |
Giới thiệu cho ai, chỉ họ mở danh mục nào
Gửi đúng danh mục giúp người nhận đỡ lạc. Một số gợi ý:
- Đối tác nước ngoài sắp ký hợp đồng với công ty bạn: gửi How Vietnam’s Legal System Works để họ nắm bức tranh chung, rồi danh mục trọng tài và danh mục hợp đồng, công nợ.
- Đồng nghiệp hay nhân viên nước ngoài có tranh chấp lương: danh mục tranh chấp lao động.
- Người thân nước ngoài cần làm giấy tờ, thừa kế ở Việt Nam: danh mục giấy tờ, công chứng, hợp pháp hoá và danh mục gia đình, thừa kế.
- Người nước ngoài cần tìm luật sư: Lawyers & Legal Help giải thích ai được đại diện, ai chỉ được tư vấn, và các dấu hiệu nên cẩn trọng.
- Khách du lịch, người mới sang: danh mục quyền khi bị phạt, làm việc với cảnh sát, bị giữ.
- Chủ thương hiệu nước ngoài phát hiện hàng giả: danh mục bảo vệ nhãn hiệu và khiếu nại người tiêu dùng, nơi so sánh ba đường xử lý hành chính, dân sự và hình sự.
Vietnam Justice không bàn gì, đọc tiếp ở đâu
Site không viết thủ tục thị thực, thẻ tạm trú, giấy phép lao động, mua nhà hay mở tài khoản ngân hàng; những việc sinh sống đó thuộc một website khác ngoài hệ VN2H dành cho người nước ngoài sống ở Việt Nam. Site cũng không viết hướng dẫn xin giấy phép kinh doanh chi tiết bằng tiếng Anh; người Việt đứng ra lo giấy phép cho đối tác nên đọc GiayPhep.com, trạm đầu của hệ về giấy phép, có tra ngành nghề và bảng kiểm theo mô hình.
Cùng đề tài nhưng cho người đọc Việt Nam, các site tiếng Việt trong hệ đi sâu hơn: khởi kiện tại toà có Đương Sự (duongsu.com), thừa kế có Thừa Kế (thuake.com), khiếu nại có Khiếu Nại (khieunai.com), hoà giải và trọng tài ngoài toà có Phân Xử (phanxu.com). Khi bạn là người Việt đi cùng đối tác, đọc bản tiếng Việt song song giúp hai bên hiểu cùng một khung.
Vietnam Justice không ghi số hiệu văn bản, án phí hay thời hạn cụ thể khi chưa chắc, và không hứa kết quả.
Những hiểu lầm người nước ngoài hay mang theo
"Hợp đồng tiếng Anh là đủ." Hợp đồng song ngữ phổ biến, nhưng khi ra toà Việt Nam, tài liệu phải có bản tiếng Việt, và điều khoản ưu tiên ngôn ngữ cần ghi rõ ngay từ đầu.
"Án lệ ở đây cũng như ở nước mình." Việt Nam có án lệ do Hội đồng Thẩm phán lựa chọn và công bố, nhưng hệ thống vẫn dựa chủ yếu vào văn bản pháp luật; số lượng và vai trò án lệ hẹp hơn nhiều so với hệ thống thông luật.
"Công chứng và chứng thực là một." Công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch; chứng thực xác nhận bản sao đúng với bản chính hoặc chữ ký đúng của người ký. Mỗi loại giấy cần loại xác nhận khác nhau.
"Có luật sư nước ngoài là đủ." Luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam bị giới hạn phạm vi; việc đại diện tại toà Việt Nam cần luật sư Việt Nam. Giấy tờ nước ngoài thường phải hợp pháp hoá lãnh sự, trừ trường hợp được miễn; nên kiểm tình trạng hiện hành trước khi làm.
Gửi Vietnam Justice cho người cần
Ví dụ giả định: công ty của anh Tuấn ở Bắc Ninh chuẩn bị ký hợp đồng gia công với một khách hàng châu Âu. Phía khách đề nghị chọn toà án nước họ để giải quyết tranh chấp. Anh gửi cho họ hai bài trên Vietnam Justice về trọng tài và về việc công nhận bản án nước ngoài, kèm ghi chú bằng tiếng Anh. Sau khi đọc, hai bên thống nhất chọn trọng tài thương mại với ngôn ngữ tiếng Anh, vì phán quyết trọng tài dễ được công nhận ở cả hai phía hơn một bản án của toà nước ngoài. Cuộc đàm phán ngắn hơn vì hai bên cùng đọc một nguồn trung lập.
Mỗi bài trên Vietnam Justice là thông tin pháp luật phổ thông bằng tiếng Anh, không thay ý kiến của luật sư được cấp phép tại Việt Nam. VN2H không phải cơ quan nhà nước, không phải công ty luật; với hợp đồng có giá trị lớn, cả hai phía nên có luật sư riêng.
Câu hỏi thường gặp
Vietnam Justice có bản tiếng Việt không?
Không. Site viết bằng tiếng Anh cho người nước ngoài. Người đọc Việt Nam có các site tiếng Việt cùng đề tài trong hệ VN2H, như khởi kiện, khiếu nại, thừa kế, trọng tài ngoài toà, với chi tiết sâu hơn cho hoàn cảnh của người Việt.
Người nước ngoài có được thuê luật sư Việt Nam bào chữa không?
Có. Người nước ngoài bị buộc tội hay là đương sự trong vụ việc dân sự có quyền nhờ luật sư Việt Nam đại diện, bào chữa như công dân Việt Nam. Giấy uỷ quyền ký ở nước ngoài thường phải hợp pháp hoá lãnh sự và dịch sang tiếng Việt.
Toà án Việt Nam có xử bằng tiếng Anh không?
Không. Tiếng nói và chữ viết dùng trong tố tụng là tiếng Việt. Người không biết tiếng Việt có quyền dùng ngôn ngữ của mình qua phiên dịch, và tài liệu tiếng nước ngoài nộp cho toà phải kèm bản dịch tiếng Việt hợp lệ.
Vì sao nên giới thiệu một nguồn tiếng Anh thay vì tự giải thích?
Khi hai bên có lợi ích khác nhau, lời giải thích của một phía dễ bị nghi là thiên lệch. Một nguồn trung lập, ghi rõ chỗ cần luật sư, giúp người nước ngoài tự kiểm và giúp cuộc trao đổi đi vào đúng vấn đề.
Thông tin trên Vietnam Justice có cập nhật sau cải cách toà án 2025 không?
Có. Site viết theo hệ thống toà án sau năm 2025 với toà án cấp tỉnh và toà án khu vực, và theo chính quyền địa phương hai cấp. Khi chưa chắc tên gọi hiện hành của một cơ quan, bài viết dùng cách nói chung như toà án có thẩm quyền và dặn kiểm lại.